‘Begin een pilot met herbruikbare plastic bekers op een plein in Alkmaar’. Dat is de belangrijkste aanbeveling van een werkgroep van tweedejaars studenten aan de Wageningen Universiteit (WU) om het probleem van zwerfafval in de Alkmaarse grachten aan te pakken. De aanbeveling is het resultaat van een onderzoek dat de WU-studenten hebben verricht naar het verbeteren van de duurzaamheid van drinkbekers op festivals in Alkmaar.

Opdrachtgever voor het onderzoek was Nanda van den Ham, eigenaar van El Kombi Sup. Van den Ham over de reden voor de opdracht: ‘Vorig jaar ben ik begonnen met mijn bedrijf El Kombi Sup, waarbij ik er bewust voor heb gekozen om het plezier en sportief suppen te combineren met het duurzame element om zwerfafval uit de grachten te halen. Dat laatste doe (en deed) ik zelf al tijdens vrijwel alle sup sessies. De ene keer haal je er meer uit als de andere keer, maar je komt altijd veel (teveel) afval tegen in het water. Gedurende het jaar organiseer ik grotere sup-it-up acties om bewustwording te creëren.
Tijdens de sup-it-up actie vorig jaar op 9 oktober (volgend op de 8 oktober-festiviteiten) haalden we er zoveel plastic bekers uit dat ik riep ‘Ik ga proberen Alkmaar op de kaart te zetten als eerste stad die single use plastic bierbekertjes verbiedt!’. Dat gaat niet zomaar natuurlijk en ik wilde er ook meer over weten om het gesprek met de Gemeente Alkmaar en de Horeca goed aan te gaan.’

Alternatieven wegwerpbeker
De WU-studenten onderzochten vijf alternatieven voor de huidige plastic wegwerpbekers: drie soorten wegwerpbekers en twee soorten herbruikbare bekers.
Zij kwamen tot de conclusie dat wanneer de bekers vaak genoeg worden hergebruikt, herbruikbare bekers milieuvriendelijker zijn dan wegwerpbekers.

Volgens de studenten is de milieu-impact van de herbruikbare PP-beker (polypropyleen) lager dan bij de herbruikbare PC-beker (polycarbonaat).

Aanbevelingen
De werkgroep van studenten geeft in haar eindrapport een hele reeks aanbevelingen, waarvan de belangrijkste hieronder volgen:

  • verbetering scheiding van afval op festivals, zodat recycling kan worden toegepast
  • verzameling herbruikbare bekers via statiegeldsysteem (wordt op verschillende plaatsen in het land tijdens festivals al toegepast)
  • een pilot op een plein tijdens een festival in Alkmaar met herbruikbare bekers, de gemeente Alkmaar is bereid daar financiële ondersteuning voor te bieden

Ervaringen studenten
De WU-studenten waren zeer te spreken over de opdracht, omdat het hen de mogelijkheid bood hun kennis in de praktijk te brengen. Ook het contact met de klant ervoeren ze als prettig.
Het contact met de stakeholders vonden zij leerzaam. Zo denken cafés dat het te veel arbeidstijd kost om de recyclebare bekers te spoelen.
Slechts 2% restafval is toegestaan, zo leerden de studenten van het contact met de afvalverwerkingsbedrijven.
De gemeente Alkmaar voelt er niet voor om het gebruik van recyclebare bekers verplicht te stellen, maar is wel bereid de horeca financieel te ondersteunen bij de aanschaf van dergelijke bekers.

Methodologie
De methodologie voor hun onderzoek bestond uit de volgende onderdelen:

  • het in kaart brengen van de levenscyclus van de drinkbeker
  • de milieubelasting van vijf alternatieven
  • een stakeholder analysis (café’s, brouwerijen, gemeente, afvalverwerkers en festivalorganisatie)

Levenscyclus_recycle_drinkbeker

Van den Ham: ‘Duurzaam festival opzetten’
Opdrachtgever Nanda van den Ham is blij met het rapport: ‘De studenten hebben heel bewust en grondig alle aspecten onderzocht. Van de grondstoffen en het productieproces tot de alternatieven en de voors en tegens van invoering van herbruikbare bekers.’

Van den Ham gaat de uitkomsten van het rapport gebruiken in haar gesprekken met de betrokken partijen. ‘Het contact met de Gemeente is er nog steeds en er spelen diverse ideeën om de horeca en evenementen-organisatoren te benaderen. Om het goede voorbeeld te geven én omdat het gewoon superleuk is om te doen, ben ik samen met anderen bezig een duurzaam festival op te zetten met als rode draad ‘zero waste’. Het gaat namelijk niet alleen om de bierbekers maar ook om ander verpakkingsmateriaal en afval dat geproduceerd, gebruikt of achtergelaten wordt. En hoe we dat kunnen reduceren, recyclen en hergebruiken. Bij alles – dus niet alleen festivals, maar alle evenementen en ook in het dagelijks leven – geldt dat we zoveel mogelijk moeten blijven genieten, maar dat we het duurzamer moeten en kunnen doen. There is no planet B!’